HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ (HBOT) NEDİR?
Hiperbarik Oksijen Tedavisi tamamen kapalı bir basınç odasına alınan hastaya, 1 atmosferden daha yüksek basınçta, aralıklı olarak %100 oksijen solutulması şeklinde uygulanan tıbbi bir tedavi şeklidir. Hasta oksijeni basınç odasının türüne ve hastalığın durumuna göre, maskeden, başlıktan, ortamdan ya da endotrakeal tüpten alabilir. 
Hiperbarik Oksijen Tedavisinin  Etki Mekanizması: 
Artan basıncın direkt etkisi: Boyle- Mariotte yasasına göre, basıncın artışı sonucu dolaşım ve dokulardaki gazların hacimleri ile gaz kabarcıklarının çapları küçülür. Bu etkisinden dekompresyon hastalığı (vurgun) ile atardamar gaz embolisi durumlarında yararlanılır.   
Artan oksijen parsiyel basıncının etkisi: Henry gaz yasası uyarınca; sabit sıcaklıkta bir sıvı içinde çözünen gaz miktarı, o gazın parsiyel basıncı ile doğru orantılıdır. Hiperbarik koşullarda solunan oksijenin parsiyel basıncı artacağı için, plazmada çözünmüş durumda bulunan oksijen miktarı da artar. 

Sonuçta 1 atmosfer basınçta hava solunurken kanın 100 ml.sinde 0.3 ml. olan çözünmüş oksijen miktarı, 3 atmosfer basınçta %100 oksijen solunduğunda 6.8 ml.e dek yükselir. 
Plazmada artan çözünmüş oksijenin etkileri ile;
  • Ödem azalır
  • Yara iyileşmesi hızlanır
  • Bakterilerce üretilen toksinler engellenir (antitoksik etki)
  • Bakteriler öldürülür (antibakteriyel etki)
  • Antibiyotiklerin etkileri artırılır.
HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ ENDİKASYONLARI 
Ülkemizde 1 Ağustos 2001 tarihinde TC. Sağlık Bakanlığı’nın resmi gazetede yayımlanarak uygulamaya giren Hiperbarik Oksijen Tedavisi ile ilgili yönetmelikte yer alan  tedavi endikasyonları şu şekilde belirtilmiştir: 
  • Dekompresyon hastalığı (vurgun)
  • Karbon monoksit, siyanid zehirlenmesi, akut duman inhalasyonu (Soba- şofben zehirlenmeleri)
  • Gazlı gangren
  • Yumuşak dokunun nekrotizan enfeksiyonları (derialtı- kas- fasya)
  • Yara iyileşmesinin geciktiği durumlar (Diyabetik ve non diyabetik durumlar). (Şeker hastalarının iyileşmeyen yaraları).
  • Hava ve gaz embolisi
  • Kronik refrakter osteomyelit (kronik kemik iltihapları)   
  • Kafa kemikleri, sternum ve vertebraların akut osteomyelitleri
  • Ani görme kaybı (Retinal arter oklüzyonu)
  • Ani işitme kaybı
  • Crush yaralanmaları, kompartman sendromu ve diğer akut travmatik iskemiler
  • Tutması şüpheli deri greft ve flepleri
  • Radyasyon nekrozları
  • Beyin absesi
  • Anoksik ensefalopati
  • Termal yanıklar
  • Aşırı kan kayıpları
 
HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ NASIL UYGULANIR? 
Hastalar merkezimizde bulunan multiplace (çok kişilik) basınç odasında tedavi edilir. Hiperbarik oksijen tedavisi her yaştaki hasta grubuna uygulanabilir. Basınç odasına girmeden önce hastalara pamuklu kumaştan dikilmiş özel giysiler verilir. 
Hastalar basınç odası içerisinde yer alan koltuklarda oturarak tedavi görürler. Ancak yatarak tedavi görmesi gereken hastalar sedye ile basınç odasına alınırlar.
Tedavinin ilk aşaması dalış adını verdiğimiz kısımdır. Dalış fazında hastalar ortam basıncının artması nedeniyle kulaklarında dolgunluk hissederler. Bu aşamada hastaların kulaklarındaki basıncı eşitlemek için yutkunması ya da valsalva manevrasını yapmaları gerekmektedir. 
İstenen tedavi derinliğine (basınca) ulaşıldıktan sonra hastalar kendilerine belirtilen aralıklarda maskelerini takarak oksijen; 5’er dakikalık aralarda ise  maskelerini çıkarıp ortam havasını solurlar. 
Üçüncü aşama tedavinin bitiş kısmıdır. Bu kez tedavi derinliğinden yüzeye doğru çıkış gerçekleşir.

Tedavi süresi hastalık durumuna ve şiddetine göre değişmekle birlikte genel olarak hastalar günde 1 kez; ve her biri 1,5- 2,5 saat süren seanslara katılırlar. Bazı acil durumlarda günlük 4 seansa kadar tedavi yapılabilmektedir. Toplam seans sayısı ise hastalığa göre değişmektedir. 
Yan Etkileri Nelerdir?
Hiperbarik oksijen tedavisi sırasında en çok karşılaşılan yan etkiler, artan basınca bağlı olarak, kulak ve sinüslerde ortaya çıkabilen etkilerdir. Tedavinin dalış fazında öğretildiği şekilde kulak eşitlenmesi ve nezleli durumlarda tedaviye ara verilmesi ile bu yan etkilerin önüne geçilebilir.
Çok ender olmakla birlikte oksijen toksisitesi, kapalı yer fobisi ve tedavi bitiminde düzelen myopi de olası diğer yan etkilerdir.Hiperbarik oksijen tedavisi için en önemli kontrendikasyon tedavi edilmemiş pnömotorakstır.
HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ GÖRECEK HASTALAR İÇİN YARARLI BİLGİLER 
  • Hiperbarik oksijen tedavisi kapalı bir basınç odası içinde oturarak ya da gerekiyorsa sedyede yatarak maskelerden aralıklı olarak oksijen solumanız temeline dayalı bir tedavidir.Tedaviler genellikle günde 1 kez ve her bir seans ortalama 1,5-2,5 saat olacak şekilde uygulanır. 
  • Hastalar tedavi sırasında pamuklu giysiler giymelidirler. 
  • Tedavi seans saatleriniz merkezimiz görevlileri tarafından size bildirilecektir.
  • Lütfen seans saatinden en az 15 dakika öncesinde merkezimizde hazır bulununuz ve eğer herhangi bir nedenle seansa gecikecek ya da gelemeyecek olursanız merkezimize haber veriniz. 
  • Tedaviye girmeden önce yaranızın sargısını açmanız gerekmez. Çünkü oksijen yaranın üzerine verilmez; siz oksijeni maske ya da başlık aracılığla soluyarak alırsınız.
  • Tedavi sırasında yardımcı sağlık personeli de sizinle birlikte basınç odasına girer.
  • Ayrıca basınç odasının duvarlarında yer alan ve lumboz adını verdiğimiz pencerelerle içeriden dışarısı, dışarıdan da içerisi gözlenebilir.Tedaviler lumbozlara yerleştirilmiş kameralar aracılığı ile uzman doktorlarımız tarafından izlenir.
  • Ayrıca tedavi görüntüleri bilgisayara kaydedilir. 
  • Merkezimizde yaralarınızın bakımı ve pansumanları, günlük olarak doktorlarımız tarafından yapılmaktadır.
  • Merkezimizde görev yapan doktorlar, İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı’nda ihtisas eğitimlerini tamamlamış, uzman hekimlerdir. 
  • Kurumumuz ihtiyaç halinde yoğun bakım hizmetleri için Özel Doruk Hastanesi ile anlaşmalıdır. 
  • Hiperbarik oksijen tedavisi giderleri, sosyal güvenlik kuruluşlarınca (SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) karşılanmaktadır.
"SUALTI HEKİMLİĞİ VE HİPERBARİK TIP ANABİLİM DALI" ÜLKEMİZDEKİ DURUM
Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı; 1984 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’nde Bilim Dalı olarak kurulmuş, 1989 yılından bu yana Anabilim Dalı olarak hizmet vermekte.
Halen İstanbul Tıp Fakültesi ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) İstanbul ve Ankara Hastanelerinde anabilim dalı kurulu olup, uzmanlık eğitimi vermektedir.
Sağlık Bakanlığı’na bağlı Göztepe  Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Gaziantep Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Bodrum Devlet Hastanesi’nde de Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Uzmanı hekimler görev yapmaktadır.
Ülkemiz çapında yaklaşık 15 özel hiperbarik oksijen tedavi merkezi de hizmet vermektedir.